Skip links

Jiyana rojane: kelupelên malê

Der barê pêşangehê de

Heyberên li vê aşpêjxaneyê taweyên biraştinê û amanên hilanînê bi giştî û sadeyî xuya dike û ka xelkê çi xweşik û bisûd û guncawî malên xwe di wan demên pêş de didîtin. Ciyawazîya wan tawe û amanan ji yên îroroj ne pirr e lê tenê di keresteyên bikarhatî de ye: îroroj tawe ji aluminyum, pola yan misê têne çêkirin, û bêjing ji lek yan ji polayê çêdibin. Lê tev wilo, hin kes heta roja îro li gelek aşpêjxaneyên dunyayê hene ku xweşîyê hin xwarinan, li cem wan, tenê ku di amanên gilêne (fexar) de bêne pijandin.

Li gel ku em îroroj amûrên kehrebayî li şûna destaran bi kar tînin, lê em hîn jî hawin û mîkutên bazilt yan granît yan mermer bi kar tînin û em hîn jî bi heman şêwazê berî heft hezar sal (li wêneyên jimar 531, 472, 575 binêre) kêran disûn wek çawa wan çaxan xelkê bi keviran kêrên xwe tûj dikirin (li wêneya jimar 453 binêre).

Bijartina amanan ne girêdayî tu sedemên hevdemî ye lê girêdayî awayê bikaranîna wan amanan. Me hin amanên devvekirî wek sênîkan hene û hin devgirtî wek şûşe û guldank û abrêj û misînan jî hene. Ew amanên girover û bêpê hewcedarî awayeka din a rûnandinê bûn: ku mirov nikarîba wê di qûmê de rûnîne wî ew bi ta ve girê dida (li wêneya jimar 238 binêre) yan ew li ser dikeyan datanî (li wêneya jimar 165 binêre).

Dîroka van parçeyan di navbera hezarê sêyem bz heta sedeya nehem P.Z anku çerxa desthelata ebasîyan, ji pêvî amanên vexwarinê û destaran ku keresteya wan gilê şewandî ye.

Xweş tê dîtin ciyawazîya di navbera amanên bikaranînana rojane û misîn û kaseyên payebilind ên çerxa ebasîyan. Misînê gilêne yê mezin (wêneya jimar 776) bi şêweyekî nîvgirover ê stûdirêj û bi destik û pehnî hatiye çêkirin. Badeya meyê (wêneya jimar 690) ji cama feyrûzî a ku li bajarê Reqa ya ebasîyan berbelav û naskirî bû, herwekî li vir tê dîtin:

Wêneya jimar 160: Amaneka pehncîpiçûk ji hezara duyem B.Z. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 5.5 cm. Tîre: 13.3 cm. Stûrî: 0.5 cm.

Wêneya jimar 528: tasikeka romanî bipehnî. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 13 cm. Tîre: 18,1. Stûrî: 0,7 cm. 0,7 cm

Wêneya jimar 238: amaneka piçûk bi destikên xelekî ji hezara sêyem/ duyem B.Z. Cihê lêdîtinê: Til elbey’a. Bilindahî: 5.4, Stûrî: 0,4 cm.

Wêneya jimar 195 şerbik e ji hezara sêyem/duyem B.Z. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 9,5 cm, Tîre: 9,3 cm, Stûrî: 0,2 cm

Wêneya jimar 197, şûşe ye ji hezara sêyem/duyem B.Z. cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 11,7 cm, Tîre: 8,5 cm, Stûrî: 0,6 cm.

Wêneya jimar 165, bingehek e ji hezara sêyem/duyem BZ. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 6 cm, Tîre: 8,6 û 9 cm, Stûrî: 0,7 cm.

Wêneya jimar 428, sûşe ye ji hezara sêyem BZ. Cihê lêdîtinê: Til xwêra, Bilindahî: 16,9 cm, Tîre: 7,8 cm, Stûrî: 0,7 cm.

Wêneya jimar 560, bêjing e ji hezara duyem bz. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 6 cm, Tîre: 11,9 cm, Stûrî: 0,4 cm.

Wêneya jimar 183, devik e ji hezara sêyem/duyem bz. Cihê lêdîtinê: nenas. Bilindahî: 3,7 cm, Tîre: 11,5 cm.

Wêneya jimar 531, amanek e sêpê ji gilêne, dibe ku hawin be. Bilindahî: 7,2 cm, Tîre: 22,5 cm, Stûrî: 1,5 cm.

Wêneya jimar 472, hawin e ji kevirê baziltê. Bilindahî: 6,8 cm, Tîre: 16,2 cm, Stûrî: 0,4 cm.

Wêneya jimar 575, destik e ji hevirê baziltê. dirêjayî: 19,1 cm, Pehnayî:7,3 cm.

Wêneya jimar 453, kevirê sûkirinê, ji kevirê berezîvê ye. Cihê lêdîtinê: Til xwêra, dirêjayî: 12,1 cm, Stûrî: 2,5 cm.

Wêneya jimar 776, şûşeyeka bineqş, bi awayê rijandinê hatiye çêkirin. Cihê lêdîtinê: Qesr elbenat, bajarê Reqayê. Bilindahî: 35,5 cm. Tîre: 20 cm, Stûrî: 0,6 cm.

Wêneya jimar 690, binîkeka cam a badeyekê ye ji sedsala heştem/nehem. Cihê lêdîtinê: qesrên ebasîyan, bajarê Reqayê, Bilindahî: 3,9 cm, Tîre: 5,6 cm, Stûrî: 0,1 cm.

Explore
Drag